Alla nivåerÅk 4–6, Åk 7–9, Gymnasiet

Vinklar

En vinkel bildas när två linjer eller strålar möts i en punkt (vertex). Vinklar mäts i grader (°), där ett helt varv är 360°. Vinklar är grundläggande inom geometri och används för att beskriva rotationer, riktningar och former.

💡 Viktiga punkter

  • Spetsig <90< 90^\circ | Rät =90= 90^\circ | Trubbig 9090^\circ180180^\circ | Rak =180= 180^\circ
  • Vinkelsumma i triangel =180= 180^\circ
  • Vinkelsumma i månghörning =(n2)×180= (n - 2) \times 180^\circ
  • Sidovinklar summerar till 180180^\circ
  • Vertikalvinklar är lika stora

Vinkeltyper

Vinklar delas in i typer baserat på deras storlek. En spetsig vinkel är mindre än 9090^\circ. En rät vinkel är exakt 9090^\circ (markeras med en liten fyrkant). En trubbig vinkel är mellan 9090^\circ och 180180^\circ. En rak vinkel är exakt 180180^\circ (en rät linje).

📝 Exempel:

  • 1Spetsig vinkel: 0<v<900^\circ < v < 90^\circ (t.ex. 4545^\circ, 6060^\circ)
  • 2Rät vinkel: v=90v = 90^\circ (markeras □)
  • 3Trubbig vinkel: 90<v<18090^\circ < v < 180^\circ (t.ex. 120120^\circ, 150150^\circ)
  • 4Rak vinkel: v=180v = 180^\circ (bildar en rät linje)

Vinkelsumma i trianglar

Summan av alla vinklar i en triangel är alltid 180180^\circ. Om du känner två vinklar kan du räkna ut den tredje: tredje vinkeln =180(vinkel 1+vinkel 2)= 180^\circ - (\text{vinkel 1} + \text{vinkel 2}). Detta gäller för ALLA trianglar.

📝 Exempel:

  • 1Vinkelsumma i triangel =180= 180^\circ
  • 2Vinklar 6060^\circ och 8080^\circ: tredje =1806080=40= 180 - 60 - 80 = 40^\circ
  • 3Liksidig triangel: 180÷3=60180 \div 3 = 60^\circ i varje hörn
  • 4Rätvinklig triangel: 9090^\circ + de andra två =180= 180^\circ

Vinkelsumma i månghörningar

Vinkelsumman i en månghörning beror på antalet sidor nn. Formeln är: vinkelsumma =(n2)×180= (n - 2) \times 180^\circ. En fyrhörning har 360360^\circ, en femhörning 540540^\circ, och så vidare.

📝 Exempel:

  • 1Formel: vinkelsumma =(n2)×180= (n - 2) \times 180^\circ
  • 2Fyrhörning (n=4n=4): (42)×180=360(4-2) \times 180 = 360^\circ
  • 3Femhörning (n=5n=5): (52)×180=540(5-2) \times 180 = 540^\circ
  • 4Sexhörning (n=6n=6): (62)×180=720(6-2) \times 180 = 720^\circ

Sidovinklar och vertikalvinklar

Sidovinklar (supplementvinklar) ligger intill varandra på en rät linje och summerar till 180180^\circ. Vertikalvinklar (motstående vinklar) bildas när två linjer korsar varandra och är alltid lika stora.

📝 Exempel:

  • 1Sidovinklar: v1+v2=180v_1 + v_2 = 180^\circ
  • 2Om en sidovinkel är 7070^\circ, är den andra 18070=110180 - 70 = 110^\circ
  • 3Vertikalvinklar är lika stora
  • 4Om en vinkel är 4545^\circ, är motstående också 4545^\circ

Träna på vinklar

Generera obegränsade matteövningar på vinklar med automatisk PDF-export och facit. Anpassat efter Lgr22!

Relaterade ämnen